Z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami, co do zasady, powstaje ustawowa wspólność majątkowa. W ramach tego ustroju wyróżniamy majątek wspólny małżonków oraz ich majątki osobiste.

Polski system prawny umożliwia jednak małżonkom, rezygnację z ustawowego ustroju majątkowego i dostosowanie obowiązującego między nimi ustroju, do ich potrzeb. Zgodnie z normami prawnymi zawartymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, małżonkowie mogą wspólność ustawową rozszerzyć, ograniczyć lub znieść (ustanawiając rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków). Skutek taki wywołuje, między innymi, zawarcie przed notariuszem umowy majątkowej małżeńskiej. Z uwagi na doniosłe skutki zawarcia przedmiotowej umowy, ustawodawca zastrzegł, iż musi ona mieć formę aktu notarialnego. Niezachowanie tej formy powoduje nieważność umowy. Zaznaczyć należy, iż zawarcie wskazanej umowy może nastąpić zarówno przed, jak i po zawarciu małżeństwa.

Rozszerzenie wspólności ustawowej polega na umownym określeniu, które ze składników majątków osobistych małżonków zostaną objęte ich majątkiem wspólnym. Wskazać jednak należy, iż taka dyspozycja nie jest dopuszczalna, co do niektórych składników majątku osobistego, enumeratywnie wyliczonych w stosownych przepisach.

Ograniczenie wspólności ustawowej polega na umownym wyłączeniu z majątku wspólnego małżonków określonych składników. Wyłączenie takie nie może jednak obejmować wszystkich składników majątku wspólnego.

Jak już wskazano, zniesienie wspólności ustawowej może przybrać formę ustanowienia rozdzielności majątkowej lub rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków. Cechą charakterystyczną ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej jest brak majątku wspólnego małżonków. Wszelkie przedmioty majątkowe, nabyte zarówno przed, jak i po zawarciu umowy należą do poszczególnych majątków każdego z małżonków.

Ustrój rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków, w czasie jego trwania, niczym nie różni się od omówionej rozdzielności pełnej. Istotne różnice ujawniają się wraz z ustaniem wskazanego ustroju, gdyż wówczas, między małżonkami, powstaje obowiązek wyrównania dorobków. Wybór przedmiotowego ustroju pozwala na ochronę tego z małżonków, który w czasie trwania małżeństwa miał mniejsze możliwości pomnożenia swojego majątku.

Jeżeli małżonkowie dojdą do wniosku, iż wybrany przez nich, w drodze umowy, ustrój majątkowy nie odpowiada ich aktualnym potrzebom, mogą w każdej chwili podjąć decyzję o zmianie umowy majątkowej małżeńskiej lub jej rozwiązaniu. Jeżeli rozwiązanie przedmiotowej umowy nastąpi jeszcze w czasie trwania małżeństwa, a małżonkowie nie postanowią inaczej, powstaje między nimi ustawowa wspólność majątkowa.

Copyright © Dominika Grzywaczewska www.notariusz-gdynia-dg.pl