Umowa darowizny umożliwia darczyńcy dokonanie przysporzenia majątkowego, na rzecz obdarowanego, pod tytułem darmym, to znaczy nieodpłatnie. Jako motywy takiego zachowania najczęściej wskazuje się więzi rodzinne, uczuciowe, czy też cele charytatywne.

Przy dokonywaniu darowizny, darczyńca może złożyć oświadczenie o niezaliczeniu darowizny na poczet schedy spadkowej po nim. Zgodnie z art. 1039 Kodeksu cywilnego, jeżeli w razie dziedziczenia ustawego, dział spadku następuje między zstępnymi, albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn (z pewnymi wyjątkami). W ten sposób darczyńca może mieć wpływ na wysokość udziału obdarowanego w masie spadkowej po nim. Nadto obdarowany musi liczyć się z tym, iż po śmierci darczyńcy, jeżeli uprawniony do zachowku, nie może otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku lub od osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy, jedynie w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

Wskazać jednak należy, iż w niektórych szczególnych sytuacjach, ustawodawca pozwala darczyńcy na odwołanie darowizny. Sytuacja taka występuje, gdy po zawarciu umowy darowizny doszło do zmiany stanu majątkowego darczyńcy, w taki sposób, iż wykonanie darowizny nie jest możliwe bez uszczerbku dla utrzymania darczyńcy lub realizacji jego ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Jest to dopuszczalne, tylko gdy darowizna nie została jeszcze wykonana, np. w sytuacji gdy przedmiot darowizny nie został jeszcze wydany osobie obdarowanej. Jeżeli umowa darowizny została już wykonana, darczyńca jest uprawniony do jej odwołania, gdy osoba obdarowana dopuści się względem niego rażącej niewdzięczności, co utożsamia się z naruszeniem powszechnie akceptowanych norm o charakterze moralnym. W takim wypadku, oświadczenie o odwołaniu darowizny musi zostać złożone przed upływem roku, od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego. Jeżeli darczyńca podjął decyzję o odwołaniu darowizny, musi w tym celu złożyć obdarowanemu oświadczenie w formie pisemnej.

Copyright © Dominika Grzywaczewska www.notariusz-gdynia-dg.pl